Berichten weergeven met het label gevoelens. Alle berichten weergeven
Berichten weergeven met het label gevoelens. Alle berichten weergeven

20 april 2016

Liefdesverklaring aan het bos

Boswachter Peter Wohlleben heeft een boek geschreven over het gevoelsleven van dieren en de geheime leven van bomen. In het bos gebeuren verbazingwekkende dingen: bomen communiceren met elkaar. Bomen die niet alleen liefdevol voor hun nageslacht zorgen, maar ook voor hun oude en zieke buren. Bomen met emoties, gevoelens en een geheugen. Moeilijk te geloven? Misschien, maar het is waar!

Wohlleben vertelt fascinerende verhalen over de onverwachte en ongelooflijke vaardigheden van bomen. Hij combineert de laatste wetenschappelijke inzichten met zijn eigen ervaringen uit het bos, en creëert zo een opwindende nieuwe kennismaking met levende wezens die we dachten te kennen, maar nu pas echt leren begrijpen. En zo betreden we een compleet nieuwe wereld...
Het geheime leven van bomen is een onweerstaanbare liefdesverklaring aan het bos.


15 april 2016

Wie snapt hoe slim dieren zijn?

Uit het voorwoord van het nieuwe boek van Frans de Waal "Zijn we slim genoeg om te weten hoe slim dieren zijn?"

Voordat we vragen of dieren over een bepaalde vorm van intelligentie beschikken, met name een vorm die we in onszelf koesteren, moeten we innerlijke weerstand overwinnen om de mogelijkheid zelfs maar te overwegen. Vandaar de centrale vraag van dit boek: zijn we slim genoeg om te weten hoe slim dieren zijn?
Het korte antwoord is: ja, maar je zou het nooit hebben gedacht. Het grootste deel van de vorige eeuw stond de wetenschap overdreven terughoudend en sceptisch tegenover de intelligentie van dieren. Dieren intenties en emoties toeschrijven werd gezien als naïeve, ‘volkse’ onzin.
Wij wetenschappers wisten wel beter! Wij deden nooit mee aan dat aanstellerige ‘mijn hond is jaloers’, of ‘mijn kat weet wat ze wil’, laat staan als het ingewikkelder werd, zoals beweren dat dieren over het verleden nadenken of elkaars pijn voelen. Kenners van diergedrag hadden geen interesse voor cognitie of waren bewust gekant tegen dit begrip.
De meesten liepen met een wijde boog om het onderwerp heen. Gelukkig waren er uitzonderingen – en bij hen zal ik zeker stilstaan, want ik houd van de geschiedenis van mijn vakgebied. De twee toonaangevende denkrichtingen zagen dieren ofwel als stimulus-responsmachines die eropuit waren beloningen te krijgen en straf te vermijden, of als robots die genetisch begiftigd waren met nuttige instincten.
Terwijl beide scholen elkaar bestreden en elkaar van kortzichtigheid betichtten, hadden ze een fundamenteel mechanistische visie gemeen: je verdiepen in het innerlijk leven van dieren was niet nodig, en wie dat wel deed was antropomorf, romantisch of onwetenschappelijk bezig.

3 juli 2015

Respect is een universele plicht

In het ledenblad van de Veganisten Vereniging een pagina van en over Renée Janssen met als titel “Ik houd niet van dieren”.

Zij schrijft:

Sympathie en medeleven voor andere levende wezens is iets elementairs en krachtigs. En misschien vormen juist dit gevoelens de meest bewandelde - en meest begaanbare - paden naar een ethische overtuiging waarin speciësisme geen plaats heeft.

Maar wil je gevoel ook als rechtvaardiging gebruiken? Schat je de ander daadwerkelijk op waarde door je ethische overtuiging te laten rusten op je persoonlijke affiniteit met de gehele categorie waartoe dat individu behoort? Als jij veganist bent omdat je van dieren houdt, dan is het voor omnivoren heel makkelijk om te zeggen, "Nou, ik hou toevallig niet van dieren. Ik heb er werkelijk niks mee. Dus voor mij is het geen probleem om ze te gebruiken en te doden." In wezen kenmerk je veganisme dan als sentiment voor de teerhartigen.

Ik ben ervan overtuigd dat we de belangen van niet-menselijke dieren serieus moeten nemen. Maar niet omdat pasgeboren varkentjes zo snoezig zijn. Niet omdat de schoonheid van een bultrugwalvis mij persoonlijk zo inspireert. Niet omdat deze onschuldige en pure wezens mij nooit gekwetst hebben, in tegenstelling tot sommige individuen van mijn eigen verdorven soort.
Nee, mijn redenatie is precies andersom. Respect is een universele plicht, onafhankelijk van persoonlijke affiniteit.

Respect toon je pas als je de ander als eigen individu ziet, met een waarde die niet primair wordt bepaald door jouw persoonlijke affiniteiten. Laten we dat ook voor dieren doen gelden.

Tot zover Renée Janssen.

Ik ben het totaal met haar eens.

Meer lezen over respect voor dieren? Klik hier.
Meer lezen over de eigen waarde van dieren? Klik hier.
Meer lezen over de argumenten van vleeseters en hoe je kunt reageren? Klik hier.
Meer lezen over hoe je het beste een gesprek over veganisme kunt voeren met iemand die het totaal niet met je eens is? Klik hier.

12 februari 2015

Pijn van vissen bagatelliseren

Volgens wetenschappers voelen vissen pijn en hebben een vorm van bewustzijn. Dit zullen weinig mensen weerspreken, maar roept toch bij mensen weerstand op wanneer zij de gevolgen doortrekken. Wanneer je serieus neemt dat vissen zo min mogelijk pijn en angst wordt aangedaan dan zul je in de toekomst veel geld voor het eten van een visje moeten betalen wanneer de visserij meer verantwoord wordt toepast.
Het is dan ook begrijpelijk dat mensen de noodzaak om hun gedrag te veranderen zullen proberen te verkleinen door (nieuws over) het gevoel van vissen te bagatelliseren.
Soms gebeurt dat op een subtiele manier. Een voorbeeld is onderstaande tekst.

Marco Kraal uit Huizen schrijft in een ingezonden brief naar de Volkskrant:

Nu de laatste kip zo'n beetje is bevrijd uit de legbatterij richt Wakker Dier zijn pijlen op vissen (Ten eerste, 10 februari). Daarbij gaat het niet zozeer om de overbevissing, maar om het vermeende lijden van vissen ten gevolge van beroepsvisserij. Op basis van de opmerkingen van één wetenschapper wordt geconcludeerd dat vissen - vanwege waargenomen gedrag - net als mensen bewust kunnen lijden.

Nu is het te begrijpen dat we onze menselijke emoties projecteren op het gedrag van dieren, maar erg wetenschappelijk is de onderbouwing van Wakker Dier niet. Integendeel. Tal van wetenschappelijke publicaties laten juist zien dat vissen, zowel op basis van gedrag als vanwege het ontbreken van bepaalde hersendelen, niet in staat zijn om pijn te ervaren zoals wij mensen dat doen. Pijn (en stress) bij vissen is een puur fysiologische reactie op een gevaarlijke prikkel.
Dit ontslaat ons overigens niet van de plicht om respectvol met vissen om te gaan. Hoe we dat invullen, hoort een maatschappelijke afweging te zijn, waarbij overbevissing, het dood overboord kieperen van bijvangst en sterfte van zeezoogdieren belangrijke wegingsfactoren zijn. Gelukkig zijn daar wel voldoende én wetenschappelijk onderbouwde argumenten voor te vinden.
Tot zover de brief.

Het bagatelliseren gebeurt hier door te stellen dat er op basis van één wetenschapper conclusies worden getrokken en door op te merken dat de aard van pijn en bewust zijn tussen vis en mens zullen verschillen.
Deze open deur laat onverlet dat het er niet toe doet of beiden op dezelfde wijze iets ervaren om toch rekening te houden met de belangen van levende wezens, namelijk pijn te vermijden.
Helaas zullen mensen deze strohalm aangrijpen om hun gedrag onveranderd te laten en vis te blijven vangen en eten. Er verandert alleen iets wanneer mensen het wezen van dierenrechten bewust worden en dat is het recht op vrijheid.

9 november 2014

Lezingen over intelligentie, emoties en bewustzijn van dieren

In januari worden er vier Dierlijke Winterlezingen georganiseerd over de volgende onderwerpen: de intelligentie van honden; de intelligentie van vogels; bewustzijn en emoties bij dieren; en een inleiding tot de dierethiek. In februari zal een 2-daagse cursus "De intelligentie van honden" plaatsvinden en op 28 februari een speciaal college voor kinderen van 8 t/m 12 jaar met volwassen begeleiding, met als titel: "Dieren kunnen ook denken en voelen." Tenslotte wordt er op 4 zaterdagen in maart een gloednieuwe cursus gepresenteerd "De intelligentie van dieren" met een compleet overzicht over het intelligentie-onderzoek met alle dieren, van ongewervelden, tot vogels, honden, katten en apen.

Alle evenementen vinden plaats op een zaterdag met als locatie de Vrije Universiteit in Amsterdam. De inschrijving staat open voor iedereen die geïnteresseerd is in dieren en haar/zijn kennis over dieren wil vergroten.

Hieronder vindt U de informatie over de inhoud van deze activiteiten en de praktische details.

DIERLIJKE WINTERLEZINGEN

Ook deze winter organiseert het Instituut voor Dieren in Filosofie en Wetenschap - IDFW weer vier Dierlijke Winterlezingen. Tijdens deze lezingen zal dr. Esteban Rivas uitgebreid de volgende onderwerpen behandelen: het recente onderzoek naar de intelligentie van honden, een overzicht van intelligentie-onderzoek met vogels, bewustzijn en emoties bij dieren, en een inleiding tot de dierethiek. De lezingen zijn toegankelijk voor alle belangstellenden die hun kennis willen vergroten over de huidige wetenschappelijke stand van zaken over de intelligentie van honden en vogels, het bewustzijn en de emoties van honden en allerlei andere dieren, en die meer kennis willen verkrijgen en willen nadenken over dierethiek. De lezingen duren 3 uur en beginnen om 12.30 middags en gaan door tot 15.30 uur. Zoals gebruikelijk zullen de lezingen worden opgeluisterd door veel beeldmateriaal en leuke, boeiende filmpjes. Hieronder volgt de beschrijving en de praktische informatie over de vier lezingen.

Dierlijke Winterlezing 1, zaterdag 10 januari 2015: Recent onderzoek naar de intelligentie van honden.

Beschrijving:

De afgelopen 20 jaar vinden er heel veel nieuwe studies plaats naar de intelligentie of cognitie van honden. Zo zijn er inmiddels aparte instituten opgericht aan universiteiten over de hele wereld waar intelligentie-onderzoek met honden wordt gedaan: het Family Dog Project aan de Universiteit van Boedapest (Adam Miklosi), de afdeling Vergelijkende en Ontwikkelingspsychologie van het Max Planck Instituut voor Evolutionaire Antropologie van de Universiteit van Leipzig (Juliane Kaminski en Michael Tomasello), het Clever Dog Lab aan de Universiteit van Wenen (Ludwig Huber) en het Duke Canine Cognition Center aan de Duke University in de Verenigde Staten (Brian Hare). Tijdens deze lezing zal dr Rivas uitgebreid ingaan op de uitkomsten van al deze recente onderzoeken met honden. Centraal staan de thema’s sociale en fysieke intelligentie. Onderwerpen die aan bod zullen komen zijn o.a.: Begrijpen honden wat mensen zien, horen en weten? In hoeverre begrijpen honden menselijke communicatieve signalen zoals wijzen en blikrichting? Wat leren honden door sociale observatie, zijn ze in staat tot imitatie? Bestaat er bewijs voor empathie bij honden? Wat is er uit taalonderzoek met honden voortgekomen, kunnen honden menselijke woorden begrijpen? Waaruit bestaat de fysieke intelligentie van honden, wat begrijpen ze van hun fysieke omgeving? Hebben ze door dat voorwerpen blijven bestaan (object-permanentie) en hoe gedragen honden zich in spannende onderzoeken als de toverbeker? De lezing geeft U een goed overzicht van de huidige stand van zaken op het gebied van de wetenschappelijke kennis over de intelligentie van honden. Dat zal voor een deel ook Uw eigen beeld veranderen van waar honden toe in staat zijn qua intelligentie.

Voor wie? De Dierlijke Winterlezingen zijn bedoeld voor alle mensen die geïnteresseerd zijn in dieren en hun kennis daarover willen vergroten. Daarnaast zijn ze ook zeer geschikt voor mensen die professioneel met dieren werken en voor studenten van verschillende opleidingen. Een specifieke vooropleiding is niet vereist. Wel is het handig als men passief Engels kan begrijpen, aangezien niet alle filmpjes die zullen worden getoond ondertiteld zijn.

Praktische informatie. De lezing begint om 12.30 uur en eindigt om 15.30 uur. Deelname kost 30 euro per persoon per lezing. Studenten (met studentenkaart) krijgen korting en betalen 15 euro. U kunt zich opgeven door een bericht te sturen aan estebanyes@gmail.com.

Locatie: Hoofdgebouw Vrije Universiteit, De Boelelaan 1105 te Amsterdam.

Dierlijke Winterlezing 2, zaterdag 17 januari 2015: De intelligentie van vogels.

Beschrijving:

In deze volledig nieuwe lezing bespreekt dr. Esteban Rivas wat er uit de resultaten is gekomen van intelligentie-onderzoek met vogels. Lange tijd werd gedacht dat vogels domme dieren zijn omdat ze geen hersenschors of cortex bezitten zoals alle zoogdieren. Ook waren duiven de favoriete proefdieren van de behavioristen (omdat ze makkelijk te houden zijn), maar die conditioneerden de duiven alleen maar en zagen ze als stimulus-respons automaten. Met de cognitieve revolutie eind jaren '60-70 van de vorige eeuw kwam er in de psychologie en biologie weer meer aandacht voor de intelligentie of cognitie van dieren. Sindsdien zijn er allerlei nieuwe ontdekkingen gedaan over de intelligentie van vogels en zien we de afgelopen decennia heel veel nieuwe studies met bijvoorbeeld kraaiachtigen. De volgende onderwerpen zullen in de lezing aan bod komen: De hersenen van vogels. Taalonderzoek met Alex en andere grijze roodstaartpapegaaien die menselijke woorden kunnen leren uitspreken en correct gebruiken. Basale intelligentie: welke vogels snappen object permanentie, het besef dat een voorwerp of persoon blijven bestaan ook al zijn die even niet waarneembaar. Welke concepten snappen duiven? Hebben ze een concept van "mens" en van "duif"? En kunnen ze zelfs schilderijen van impressionisten onderscheiden van de werken van abstracte kunstenaars? Hebben vogels een concept van "gelijk" en "verschillend"? Hoe leren vogels de vogelzang en wat drukken vogels uit met hun verschillende roepen? Hoe goed is het geheugen van vogels? Kunnen kraaien zich herinneren welke mens hen jaren geleden ving om hen te ringen? Kunnen vogels zichzelf herkennen in een spiegel? Hoe goed is de ruimtelijke cognitie van vogels? En hoe slim zijn ze als het gaat om fysieke voorwerpen, werktuigen en allerlei ingewikkelde apparaten waar ze voer uit moeten halen? Kunnen vogels handelingen van anderen imiteren? En wat zien we aan Theory of Mind bij vogels: het toeschrijven van mentale toestanden als zien, willen of weten aan een ander? Bedriegen kraaiachtigen elkaar als ze merken dat een ander aanwezig is bij het verstoppen van voedsel? En rouwen vogels als een dierbare overlijdt?

Voor wie? De Dierlijke Winterlezingen zijn bedoeld voor alle mensen die geïnteresseerd zijn in dieren en hun kennis daarover willen vergroten. Daarnaast zijn ze ook zeer geschikt voor mensen die professioneel met dieren werken en voor studenten van verschillende opleidingen. Een specifieke vooropleiding is niet vereist. Wel is het handig als men passief Engels kan begrijpen, aangezien niet alle filmpjes die zullen worden getoond ondertiteld zijn.

Praktische informatie. De lezing begint om 12.30 uur en eindigt om 15.30 uur. Deelname kost 30 euro per persoon per lezing. Studenten (met studentenkaart) krijgen korting en betalen 15 euro. U kunt zich opgeven door een bericht te sturen aan estebanyes@gmail.com.

Locatie: Hoofdgebouw Vrije Universiteit, De Boelelaan 1105 te Amsterdam.

Dierlijke Winterlezing 3, zaterdag 24 januari 2015: Bewustzijn en emoties bij dieren.

Beschrijving:

Tijdens deze lezing gaat dr Esteban Rivas in op de vraag of andere dieren net als mensen het vermogen hebben om dingen te beleven en te ervaren, zoals pijn en plezier. Zijn dieren robotten zonder beleving of ervaren dieren sensaties en andere zaken net als wij bewust? De Franse filosoof René Descartes beweerde dat dieren geen bewustzijn konden bezitten. Ook het behaviorisme binnen de psychologie leidde ertoe dat het onderwerp bewustzijn taboe werd verklaard. Ook heden tendage zijn er nog denkers die geen bewustzijn toeschrijven aan dieren, vaak op grond van afwezigheid van ‘hogere’ cognitieve vermogens en taal. Daartegenover staan posities die de aanwezigheid van bewustzijn beargumenteren op grond van de analogieredenering en nauwkeurige studie van het zenuwstelsel en het gedrag van dieren. Zo zal Rivas de affectieve neurowetenschap van Jaak Panksepp behandelen, waaruit blijkt dat tenminste alle zoogdieren en ook vogels allemaal een aantal hersencentra voor dezelfde emotionele systemen delen. Daarnaast zal er worden ingegaan op de concrete emoties van honden en allerlei andere dieren. Wat voor emoties kennen ze? Plezier, pijn, jaloezie, schuldgevoel, dankbaarheid? Hoe belangrijk is affectie en liefde in het leven van dieren? Welke dieren lijken te rouwen om overleden soortgenoten? Kunnen ratten, honden en apen lachen en hebben ze humor? Kunnen dieren trauma's oplopen? En wat voor overeenkomsten bestaan er tussen mensen en andere dieren wat betreft het hebben van veranderde bewustzijnstoestanden, zoals dromen en het onder invloed zijn van psychofarmaca en drugs?

Voor wie? De Dierlijke Winterlezingen zijn bedoeld voor alle mensen die geïnteresseerd zijn in dieren en hun kennis daarover willen vergroten. Daarnaast zijn ze ook zeer geschikt voor mensen die professioneel met dieren werken en voor studenten van verschillende opleidingen. Een specifieke vooropleiding is niet vereist. Wel is het handig als men passief Engels kan begrijpen, aangezien niet alle filmpjes die zullen worden getoond ondertiteld zijn.

Praktische informatie. De lezing begint om 12.30 uur en eindigt om 15.30 uur. Deelname kost 30 euro per persoon per lezing. Studenten (met studentenkaart) krijgen korting en betalen 15 euro. U kunt zich opgeven door een bericht te sturen aan estebanyes@gmail.com.

Locatie: Hoofdgebouw Vrije Universiteit, De Boelelaan 1105 te Amsterdam.

Dierlijke Winterlezing 4, zaterdag 31 januari 2015: Inleiding tot de dierethiek.

Beschrijving:

Tijdens deze lezing zal dr Rivas een overzicht geven van de belangrijkste stromingen op het gebied van de dierethiek. Na een korte uiteenzetting over filosofie en ethiek en een bespreking van de geschiedenis van het morele denken over dieren komen de belangrijkste hedendaagse filosofen aan bod. Peter Singer met zijn utilistische ethiek gericht op dierenbevrijding. Tom Regan die vanuit de deontologische ethiek pleit voor dierenrechten. Filosofen die de aanwezigheid van bewustzijn als voldoende voorwaarde voor morele consideratie zien, zoals Gary Francione. Filosofen die een moreel onderscheid maken tussen mensen en andere dieren op grond van het menselijk taalvermogen (Frey, Carruthers). De feministische dierethiek die met de begrippen zorg en dialoog naar dieren kijkt. En tenslotte de deep ecology, waar mensen en andere dieren onderdeel zijn van de biosfeer. Vragen die hierbij behandeld zullen worden zijn o.a.: Is het hebben van zelfbewustzijn van belang voor de manier waarop een dier behandeld dient te worden? Zijn sommige dieren vervangbaar? Wanneer is er sprake van speciësisme, discriminatie op grond van soort? Wat zijn de argumenten voor gelijkheid tussen alle dieren? Hebben alle levende wezens een inherente waarde? Wat moet je doen als je in een reddingsboot zit met 3 andere mensen en 1 hond en eentje moet overboord omdat de boot dreigt te zinken?

Voor wie? De Dierlijke Winterlezingen zijn bedoeld voor alle mensen die geïnteresseerd zijn in dieren en hun kennis daarover willen vergroten. Daarnaast zijn ze ook zeer geschikt voor mensen die professioneel met dieren werken en voor studenten van verschillende opleidingen. Een specifieke vooropleiding is niet vereist. Wel is het handig als men passief Engels kan begrijpen, aangezien niet alle filmpjes die zullen worden getoond ondertiteld zijn.

Praktische informatie. De lezing begint om 12.30 uur en eindigt om 15.30 uur. Deelname kost 30 euro per persoon per lezing. Studenten (met studentenkaart) krijgen korting en betalen 15 euro. U kunt zich opgeven door een bericht te sturen aan estebanyes@gmail.com.

Locatie: Hoofdgebouw Vrije Universiteit, De Boelelaan 1105 te Amsterdam.

CURSUS DE INTELLIGENTIE VAN HONDEN

Na grote belangstelling voor de cursus "De intelligentie van honden" afgelopen september, wordt deze cursus opnieuw gegeven voor iedereen die meer wil weten over de intelligentie van honden. De cursus bestaat uit twee cursusdagen van 5 uur op zaterdagen 14 en 21 februari 2015.

Beschrijving cursus:

De afgelopen 20 jaar vinden er heel veel nieuwe studies plaats naar de intelligentie of cognitie van honden. Zo zijn er inmiddels aparte instituten opgericht aan universiteiten over de hele wereld waar intelligentie-onderzoek met honden wordt gedaan: het Family Dog Project aan de Universiteit van Boedapest (Adam Miklosi), de afdeling Vergelijkende en Ontwikkelingspsychologie van het Max Planck Instituut voor Evolutionaire Antropologie van de Universiteit van Leipzig (Juliane Kaminski en Michael Tomasello), het Clever Dog Lab aan de Universiteit van Wenen (Ludwig Huber) en het Duke Canine Cognition Center aan de Duke University in de Verenigde Staten (Brian Hare). Tijdens deze cursus zal psycholoog en filosoof dr. Rivas uitgebreid ingaan op de uitkomsten van al deze recente onderzoeken met honden. De cursus geeft U een goed overzicht van de huidige stand van zaken op het gebied van de wetenschappelijke kennis over de intelligentie van honden. Dat zal voor een deel ook Uw eigen beeld veranderen van waar honden toe in staat zijn qua intelligentie. De cursus bestaat uit de volgende 2 cursusdagen, die ook afzonderlijk te volgen zijn.

Cursusdag 1. Zaterdag 14 februari 2015.

Onderwerpen: Inleiding. Geschiedenis onderzoek intelligentie honden. De domesticatiegeschiedenis van honden. Begrip van menselijke communicatieve signalen. Taalonderzoek.

Omschrijving: Wat is intelligentie of cognitie? Al meer dan 100 jaar vindt er onderzoek plaats naar de intelligentie van honden en andere dieren. Bespreking van Charles Darwin, Pavlov, Thorndike, Lloyd Morgan, het behaviorisme en de cognitieve revolutie in de vergelijkende psychologie en ethologie. Wie waren de voorouders van honden? De zintuigen van de hond: informatiekanalen van kennis. Hoe heeft de domesticatie van honden plaatsgevonden? Hebben wolven zichzelf eigenlijk gedomesticeerd tot honden? Wat voor implicaties heeft het langlopende experiment met tamme zilvervossen voor de domesticatie van honden? En wat betekent de domesticatiegeschiedenis voor de gerichtheid van honden op mensen en het begrijpen van menselijke communicatieve signalen zoals wijzen en blikrichting? Wat zijn de resultaten van het taalonderzoek met honden? Wonderhonden uit het begin van de 20e eeuw en de lessen van het paard Slimme Hans. Hoeveel menselijke woorden kunnen honden snappen?

Cursusdag 2. Zaterdag 21 februari 2015.

Onderwerpen: De (intentionele) communicatie van honden. Begrip van het zien, horen en weten van mensen. Fysieke intelligentie. Sociaal leren en imitatie. Samenwerking, empathie en rouw.

Omschrijving: Is de communicatie van honden doelbewust of intentioneel te noemen? Drukken honden verschillende zaken uit met hun communicatieve geluiden? Hoe goed kunnen mensen de emoties van honden in hun geblaf herkennen? Begrijpen honden wat mensen zien, horen en weten? Letten ze daar op bij de interactie met de mens? Waaruit bestaat de fysieke intelligentie van honden, wat begrijpen ze van hun fysieke omgeving? Hebben ze door dat voorwerpen blijven bestaan (object-permanentie) en hoe gedragen honden zich in spannende onderzoeken als de toverbeker? Kunnen honden verschillende hoeveelheden onderscheiden? Waaruit bestaat hun ruimtelijke cognitie? Wat snappen honden van natuurkundige wetten als de zwaartekracht? Wat leren honden door sociale observatie, zijn ze in staat tot imitatie? Verzoenen honden zich na een conflict en troosten ze elkaar? Bestaat er bewijs voor empathie bij honden? En wat is er bekend over rouw bij honden en de emotionele hechting en neurochemie in de relatie van honden met de mensen met wie ze samenleven?

Bij deze cursus gebruiken we als cursusboek De wijsheid van honden. Over intelligentie en gedrag van ons meest geliefde huisdier van Brian Hare & Vanessa Woods. Het boek bevat het meest recente overzicht over de resultaten van al het recente onderzoek naar de intelligentie van honden.

Voor wie? De cursus is bedoeld voor iedereen die geïnteresseerd is in de intelligentie van honden, of men nu wel of niet zelf een huishouden deelt met een hond. Daarnaast is deze zeer geschikt voor mensen die professioneel met honden werken, zoals dierenartsen en hondengedragstherapeuten. Een specifieke vooropleiding is niet vereist. Wel is het handig als men passief Engels kan begrijpen, aangezien niet alle filmpjes die zullen worden getoond ondertiteld zijn.

Kosten. Deelname aan de volledige cursus kost 100 euro. Studenten met een studentenkaart betalen 50 euro. Deze cursus wordt een paar keer jaar georganiseerd. Men kan dan ook alleen deelnemen aan 1 van de 2 cursusdagen en de ontbrekende cursusdag later in het jaar volgen. Deelname aan een afzonderlijke cursusdag kost 50 euro en 25 euro voor studenten.

Data en tijden. De cursus bestaat uit twee zaterdagen in februari: 14 en 21 februari 2015. Elke cursusdag begint om 11.30 en eindigt om 16.30 uur. De cursus wordt zonder lunch gegeven.

Locatie: Hoofdgebouw Vrije Universiteit, De Boelelaan 1105 te Amsterdam. Deze locatie is goed te bereiken met auto en openbaar vervoer. Gratis parkeren is mogelijk op de Gustav Mahlerlaan en de A.J. Ernstlaan.

Aanmelden: U kunt zich eenvoudig opgeven door een emailbericht te sturen naar estebanyes@gmail.com. U krijgt dan een emailbericht toegestuurd met daarin alle praktische details en een factuur voor Uw administratie.

Weblink met meer informatie: http://diereninfilosofieenwetenschap.wordpress.com/2014/10/29/cursus-de-intelligentie-van-honden-2/

KINDERCOLLEGE: DIEREN KUNNEN OOK DENKEN EN VOELEN

Op zaterdag 28 februari 2015 organiseert het Instituut voor Dieren in Filosofie en Wetenschap voor de 2e keer een kindercollege met als titel "Dieren kunnen ook denken en voelen," speciaal voor kinderen in de leeftijd van 8 t/m 12 jaar met volwassen begeleiding.

Beschrijving:

In dit kindercollege gaan we op een eenvoudige en vrolijke manier een aantal boeiende ontdekkingen uit de wetenschap behandelen waaruit blijkt dat dieren net als mensen kunnen denken en voelen. We gaan in op de intelligentie van dieren: Hoe slim zijn honden? Hoeveel woorden kan een hond eigenlijk begrijpen? Waarover communiceren dieren met elkaar? Waarschuwen ze elkaar als er roofdieren aankomen? Welke dieren herkennen zichzelf in spiegels? En we gaan in op het gevoelsleven van dieren: Hebben dieren ook gevoelens en emoties? Hoe herken je de emoties in de gezichtsuitdrukkingen van mensapen? Bestaat er iets als liefde en vriendschap tussen dieren? Hoe spelen dieren met elkaar en kunnen ze lachen? Troosten dieren elkaar? Wat voor leuke banden kunnen er bestaan tussen dieren die tot twee hele verschillende diersoorten horen? Dr Rivas zal met interessante feiten aan komen zetten, boeiend voor zowel jong als oud, waardoor je een goed beeld krijgt van de vele overeenkomsten tussen mensen en andere dieren. Het college vindt plaats zonder echte dieren, maar zal worden opgeluisterd met veel foto's, filmpjes, en leuke dierengeluiden.

Voor wie? Het kindercollege is bedoeld voor kinderen van 8 t/m 12 jaar, met 1 of meer volwassenen als begeleiding.

Kosten. De kosten voor deelname zijn 7,50 euro per kind en 12,50 per volwassene.

Datum en tijd. Het college zal plaatsvinden op zaterdag 28 februari 2015. Het begint om 12.30 en eindigt om 14.30 uur (met daarin een korte pauze).

Locatie: Hoofdgebouw Vrije Universiteit, De Boelelaan 1105 te Amsterdam. Deze locatie is goed te bereiken met auto en openbaar vervoer. Gratis parkeren is mogelijk op de Gustav Mahlerlaan en de A.J. Ernstlaan.

Aanmelden: U kunt zich eenvoudig opgeven door een emailbericht te sturen naar estebanyes@gmail.com. U krijgt dan een emailbericht toegestuurd met daarin alle praktische details en een factuur voor Uw administratie.

Weblink met meer informatie: diereninfilosofieenwetenschap.wordpress.com/2014/10/29/kindercollege-dieren-kunnen-ook-denken-en-voelen/

CURSUS "DE INTELLIGENTIE VAN DIEREN"

Het Instituut voor Dieren in Filosofie en Wetenschap komt op 4 zaterdagen in maart 2015 met een gloednieuwe cursus over de intelligentie van alle dieren, van ongewervelden, kraaiachtigen, honden en katten tot en met apen. De cursus bestaat uit 4 cursusdagen die ook afzonderlijk gevolgd kunnen worden. De cursus staat open voor iedereen die meer wil weten over de intelligentie van alle dieren.

Beschrijving cursus:

De intelligentie of cognitie van dieren houdt de wetenschap al lange tijd bezig. Zo was Charles Darwin van mening dat veel dieren een behoorlijke intelligentie hebben en zag hij een continuïteit in de mentale vermogens tussen mensen en andere dieren. De wetenschappelijke studie van dierlijke intelligentie heeft ook een onstuimige geschiedenis gehad. Men begon met onbetrouwbare anekdotes en maakte zich geregeld schuldig aan antropomorfisme: het toeschrijven van menselijke eigenschappen aan andere dieren. Daarna domineerde het behaviorisme de discussie met de stelling dat mentale vermogens niet wetenschappelijk te bestuderen zijn. Sinds de cognitieve revolutie in de jaren '60 en '70 van de vorige eeuw heeft het onderzoek naar de cognitie van dieren een hoge vlucht genomen en zijn er allerlei opzienbarende ontdekkingen gedaan over de intelligentie van allerlei dieren. Zo blijken honden uit te blinken in sociale intelligentie. De grote mensapen delen veel van onze cognitieve vermogens en hebben bijvoorbeeld een behoorlijk begrip van de waarneming, intenties en kennis van een ander. Onder de vogels blijken met name de kraaiachtigen en papegaaiachtigen slimme dieren te zijn die goed zijn in het oplossen van allerlei problemen. Maar ook over allerlei andere dieren die we vroeger als domme wezens zagen wordt door onderzoek steeds meer bekend. In deze cursus gaan we uitgebreid in op al het onderzoek naar de intelligentie van dieren. Per cursusdag worden andere aspecten van intelligentie behandeld en zal een up-to-date overzicht worden gegeven van de resultaten van het onderzoek op die gebieden. De cursus zal U een heel ander beeld geven van waar dieren qua intelligentie toe in staat zijn en zal U met andere ogen laten kijken naar de dieren met wie we de aarde delen. Essentiële kennis voor iedereen die van dieren houdt.

Programma cursus

De cursus bestaat uit de volgende 4 cursusdagen.

Cursusdag 1. Zaterdag 7 maart 2015.

Onderwerpen: Geschiedenis van het denken over en het onderzoek naar dierlijke intelligentie. Cognitie in communicatie. Symbolen en taalonderzoek.

Omschrijving: Hoe heeft men in de loop van de geschiedenis gekeken naar de intelligentie van dieren? Van Aristoteles tot Descartes, Darwin, het behaviorisme en de cognitieve revolutie. Introductie van de belangrijkste onderzoeksinstituten waar het onderzoek naar de intelligentie van dieren plaatsvindt. Wat zien we aan cognitie in de natuurlijke communicatie van dieren? Referentie in de alarmkreten van allerlei dieren. Bijendansen, waarmee honingbijen elkaar geschikte voedsellocaties doorgeven. Taalonderzoek met grote mensapen: gesproken taal experimenten, gebarentaalonderzoek en experimenten met geometrische symbolen of lexigrammen (inclusief het eigen onderzoek van dr Rivas met gebarende mensapen). Het paard Slimme Hans. Taalonderzoek met dolfijnen, zeeleeuwen en grijze roodstaartpapegaaien. Taalonderzoek met honden: hoeveel menselijke woorden kan een hond begrijpen?

Cursusdag 2. Zaterdag 14 maart 2015.

Onderwerpen: De relatie tussen hersenen en cognitie. Basale intelligentie: Object permanentie. Concepten. Cognitie over relaties tussen objecten. Geheugen. Herkennen van individuen. Zelfbewustzijn.

Omschrijving: Wat voor relatie bestaat er tussen hersenen en cognitie? Zijn dieren met grotere hersenen ook meer intelligent?

Basale intelligentie: Welke dieren hebben het besef dat een object of een persoon blijft bestaan, ook als die even niet meer waarneembaar is? Kunnen dieren als duiven concepten vormen van "mens" en "duif"? Wat voor cognitie over de relaties tussen verschillende objecten zien we bij dieren? Welke dieren zijn in staat om te zien welke voorwerpen hetzelfde zijn of juist verschillend? Hebben ze een concept van "groter" of "kleiner"?

Hoe goed is het geheugen van dieren? En hoe groot is het lange termijn geheugen van dieren? Kunnen ze bekende dieren jaren of zelfs tientallen jaren later nog herkennen? Kunnen kraaien zich herinneren welke mens hen jaren geleden ving om hen te ringen? Hoe herkennen dieren gezichten en individuen? En is er ook sprake van een episodisch geheugen bij dieren, waarbij ze zich specifieke gebeurtenissen kunnen herinneren? En wat zien we aan anticipatie en het maken van plannen voor de toekomst bij dieren? Zelfbewustzijn: Wat zijn basale vormen van zelfbewustzijn? Welke dieren zijn in staat zichzelf te herkennen in spiegels?

Cursusdag 3. Zaterdag 21 maart 2015.

Onderwerpen: Quantitatieve cognitie: hoeveelheden onderscheiden en tellen. Ruimtelijke cognitie. Causale cognitie op fysiek gebied. Werktuigen: gebruik en constructie. Sociaal leren, imitatie en cultuur.

Omschrijving: Welke dieren kunnen verschillende hoeveelheden van elkaar onderscheiden? Kunnen ze tellen? Ruimtelijke cognitie: Hebben dieren een cognitieve kaart van de fysieke omgeving in hun hoofd? Wat zijn hun navigatievermogens en kunnen ze efficiënt reizen? Hoe groot is het ruimtelijke geheugen van grote mensapen en voedsel verbergende vogels? Causale cognitie: Wat snappen dieren van natuurkundige wetten en de oorzakelijke verbanden op fysiek gebied? Weten ze bv. aan welk touw ze moeten trekken om voedsel binnen te halen? Hoe goed zijn ze in het oplossen van problemen en hebben ze inzicht in hoe ze voedsel uit ingewikkelde apparaten moeten halen? Welke dieren maken werktuigen en hoe gebruiken ze die? Hoe leren dieren van elkaar door elkaar te observeren? Welke dieren zijn in staat tot het imiteren van een ander? En kunnen we bij dieren ook spreken van cultuur, de overdracht van specifieke gedragstradities bij geografisch gescheiden groepen?

Cursusdag 4. Zaterdag 28 maart 2015.

Onderwerpen: Sociale intelligentie. Begrip van het visuele/auditieve perspectief van een ander. Begrip van de intenties en kennis van een ander. Begrip van menselijke communicatieve signalen. Bedrog, empathie, altruïsme en rouw.
Omschrijving: Hoe groot is de sociale intelligentie van dieren? Welke dieren hebben een begrip van de visuele of auditieve waarneming van een ander? Volgen ze de blik van een ander? Letten ze er bij communicatie op dat de ander hen kan zien of horen? Houden ze ook rekening met de kennis van een ander, wat een ander wel of niet kan weten? Letten kraaiachtigen erop of anderen hen kunnen zien als ze hun voedsel verbergen? Snappen dieren de intenties of doelen van een ander? En kunnen dieren elkaar dingen leren en hebben ze daarin een begrip van een gebrek aan kennis bij de ander? Hoe goed zijn dieren in het begrijpen van onze menselijke communicatieve signalen zoals wijzen en blikrichting? Welke dieren wijzen zelf ook? Kunnen dieren elkaar bedriegen? En zijn ze in staat tot empathie: het zich kunnen verplaatsen in een ander? Welke dieren helpen elkaar, verzoenen en troosten elkaar na een conflict en vertonen altruïstisch gedrag? Hebben dieren een gevoel voor rechtvaardigheid en eerlijke verdeling? En wat zien we aan rouw bij dieren na het overlijden van een dierbare?

Welke dieren komen aan bod in de cursus?

Primaten: grote mensapen en allerlei andere apen. Andere zoogdieren: honden, katten, paarden, schapen, varkens, geiten, ratten, prairiehonden, dolfijnen, zeeleeuwen, olifanten. Vogels: zangvogels, duiven, papegaaiachtigen: grijze roodstaartpapegaaien, kaketoes en kea's, kraaiachtigen: raven, kraaien, gaaien en roeken. Met reptielen, amfibieën en vissen is nog maar weinig intelligentie-onderzoek uitgevoerd, maar ook dat zal behandeld worden. En tenslotte ongewervelde dieren: koppotigen als octopussen en inktvissen, insecten als honingbijen, wespen, fruitvliegjes en mieren.

Cursusdagen zijn afzonderlijk te volgen

Aangezien het lastig kan zijn om de mogelijkheid te hebben om aan alle 4 de cursusdagen achterelkaar deel te nemen, is de cursus zo ingericht dat iedere cursusdag afzonderlijk te volgen is. De cursus zal vanaf 2015 een paar keer per jaar worden gegeven. Zo kan men 1 of meerdere cursusdagen bij deze aankomende cursus in maart volgen en later in het jaar deelnemen aan de ontbrekende cursusdagen. Ook kan men naar keuze alleen die cursusdagen volgen over die onderwerpen waar men in geïnteresseerd is.

Voor wie? De cursus is bedoeld voor iedereen die geïnteresseerd is in de intelligentie van dieren, of men nu wel of niet zelf een huishouden deelt met een dier. Daarnaast is deze zeer geschikt voor mensen die professioneel met dieren werken.

Een specifieke vooropleiding is niet vereist. Wel is het handig als men passief Engels kan begrijpen, aangezien niet alle filmpjes die zullen worden getoond ondertiteld zijn. Alle deelnemers krijgen na afloop een certificaat van deelname.

Kosten. Deelname aan de volledige cursus kost 200 euro. Deelname aan een afzonderlijke cursusdag kost 50 euro per cursusdag. Studenten met een studentenkaart betalen 100 euro voor de hele cursus of 25 euro per cursusdag.

Tijden. Elke cursusdag duurt 5 uur en begint om 11.30 en eindigt om 16.30 uur. De cursus wordt zonder lunch gegeven.

Locatie: Hoofdgebouw Vrije Universiteit, De Boelelaan 1105 te Amsterdam. Deze locatie is goed te bereiken met auto en openbaar vervoer. Gratis parkeren is mogelijk op de Gustav Mahlerlaan en de A.J. Ernstlaan.

Aanmelden: U kunt zich eenvoudig opgeven door een emailbericht te sturen naar estebanyes@gmail.com. U krijgt dan een emailbericht toegestuurd met daarin alle praktische details en een factuur voor Uw administratie.

Weblink met meer informatie:

diereninfilosofieenwetenschap.wordpress.com/2014/10/29/cursus-de-intelligentie-van-dieren/

28 juli 2014

Lezingen over emoties, bewustzijn, denken en voelen bij dieren

In september en oktober vinden de volgende evenementen plaats: de lezing "Bewustzijn en emoties bij dieren," een 2-daagse cursus "De intelligentie van honden," en op Dierendag een speciaal college voor kinderen van 8 t/m 12 jaar met volwassen begeleiding, met als titel: "Dieren kunnen ook denken en voelen."

Alle evenementen vinden plaats op een zaterdag met als locatie de Vrije Universiteit in Amsterdam. De inschrijving staat open voor iedereen die geïnteresseerd is in dieren en haar/zijn kennis over dieren wil vergroten.

Hieronder vindt U de informatie over de inhoud van deze aktiviteiten en de praktische details.


LEZING BEWUSTZIJN EN EMOTIES BIJ DIEREN

Aangezien er veel belangstelling blijft bestaan over het vraagstuk of andere dieren dan mensen ook bewustzijn en emoties hebben, organiseert het Instituut voor Dieren in Filosofie en Wetenschap op zaterdag 6 september weer de lezing "Bewustzijn en emoties bij dieren."

Beschrijving: Tijdens deze lezing gaat psycholoog en filosoof dr. Esteban Rivas in op de vraag of andere dieren net als mensen het vermogen hebben om dingen te beleven en te ervaren, zoals pijn en plezier. Zijn dieren robotten zonder beleving of ervaren dieren sensaties en andere zaken net als wij bewust? De Franse filosoof René Descartes beweerde dat dieren geen bewustzijn konden bezitten. Ook het behaviorisme binnen de psychologie leidde ertoe dat het onderwerp bewustzijn taboe werd verklaard. Ook hedentendage zijn er nog denkers die geen bewustzijn toeschrijven aan dieren, vaak op grond van afwezigheid van ‘hogere’ cognitieve vermogens en taal. Daartegenover staan posities die de aanwezigheid van bewustzijn beargumenteren op grond van de analogieredenering en nauwkeurige studie van het zenuwstelsel en het gedrag van dieren. Zo zal Rivas de affectieve neurowetenschap van Jaak Panksepp behandelen, waaruit blijkt dat tenminste alle zoogdieren en ook vogels allemaal een aantal hersencentra voor dezelfde emotionele systemen delen. Daarnaast zal er worden ingegaan op de concrete emoties van honden en allerlei andere dieren. Wat voor emoties kennen ze? Plezier, pijn, jaloezie, schuldgevoel, dankbaarheid? Hoe belangrijk is affectie en liefde in het leven van dieren? Welke dieren lijken te rouwen om overleden soortgenoten? Kunnen ratten, honden en apen lachen en hebben ze humor? Kunnen dieren trauma's oplopen? En wat voor overeenkomsten bestaan er tussen mensen en andere dieren wat betreft het hebben van veranderde bewustzijnstoestanden, zoals dromen en het onder invloed zijn van psychofarmaca en drugs?

Voor wie? De lezing is bedoeld voor mensen die professioneel met dieren werken, voor studenten, en voor alle mensen die geïnteresseerd zijn in dieren en hun kennis daarover willen vergroten. Een specifieke vooropleiding is niet vereist. Wel is het handig als men passief Engels kan begrijpen, aangezien niet alle filmpjes die worden getoond ondertiteld zijn.

Kosten. Deelname aan de lezing kost 35 euro per persoon. Studenten (met een studentenkaart) krijgen korting en betalen 25 euro.

Datum en tijd. De lezing wordt gegeven op zaterdag 6 september. De lezing begint om 12.30 uur en eindigt om 16.30 uur.

Locatie: Hoofdgebouw Vrije Universiteit, De Boelelaan 1105 te Amsterdam. Deze locatie is goed te bereiken met auto en openbaar vervoer. Gratis parkeren is mogelijk op de Gustav Mahlerlaan en de A.J. Ernstlaan.

Aanmelden: U kunt zich eenvoudig opgeven door een emailbericht te sturen naar estebanyes@gmail.com. U krijgt dan een emailbericht toegestuurd met daarin alle praktische details en een factuur voor Uw administratie.

Weblink met meer informatie: diereninfilosofieenwetenschap.wordpress.com/2014/07/21/6-september-2014-lezing-bewustzijn-en-emoties-bij-dieren/


CURSUS DE INTELLIGENTIE VAN HONDEN

De afgelopen weken heeft dr. Rivas voor het Hoger Onderwijs Voor Ouderen (HOVO) Amsterdam aan de Vrije Universiteit met groot succes een cursus van 4 colleges gegeven over de intelligentie van honden. Ook rond deze cursus kreeg Rivas veel verzoeken om de cursus ook te organiseren voor volwassenen die nog jonger zijn dan 50 jaar. Vandaar dat het Instituut voor Dieren in Filosofie en Wetenschap deze cursus nu aanbiedt voor volwassenen van alle leeftijden op twee opeenvolgende zaterdagen in september: 13 en 20 september.

Beschrijving cursus:

De afgelopen 20 jaar vinden er heel veel nieuwe studies plaats naar de intelligentie of cognitie van honden. Zo zijn er inmiddels aparte instituten opgericht aan universiteiten over de hele wereld waar intelligentie-onderzoek met honden wordt gedaan: het Family Dog Project aan de Universiteit van Boedapest (Adam Miklosi), de afdeling Vergelijkende en Ontwikkelingspsychologie van het Max Planck Instituut voor Evolutionaire Antropologie van de Universiteit van Leipzig (Juliane Kaminski en Michael Tomasello), het Clever Dog Lab aan de Universiteit van Wenen (Ludwig Huber) en het Duke Canine Cognition Center aan de Duke University in de Verenigde Staten (Brian Hare). Tijdens deze cursus zal psycholoog en filosoof dr. Rivas uitgebreid ingaan op de uitkomsten van al deze recente onderzoeken met honden. Centraal staan de thema’s sociale en fysieke intelligentie. Onderwerpen die aan bod zullen komen zijn o.a.: Begrijpen honden wat mensen zien, horen en weten? In hoeverre begrijpen honden menselijke communicatieve signalen zoals wijzen en blikrichting? Is de communicatie van honden doelbewust of intentioneel? Wat leren honden door sociale observatie, zijn ze in staat tot imitatie? Verzoenen honden zich na een conflict en troosten ze elkaar? Bestaat er bewijs voor empathie bij honden? Wat is er uit taalonderzoek met honden voortgekomen, kunnen honden menselijke woorden begrijpen? Waaruit bestaat de fysieke intelligentie van honden, wat begrijpen ze van hun fysieke omgeving? Hebben ze door dat voorwerpen blijven bestaan (object-permanentie) en hoe gedragen honden zich in spannende onderzoeken als de toverbeker? De cursus geeft je een goed overzicht van de huidige stand van zaken op het gebied van de wetenschappelijke kennis over de intelligentie van honden. Dat zal voor een deel ook je eigen beeld veranderen van waar honden toe in staat zijn qua intelligentie.

Bij deze cursus gebruiken we als cursusboek De wijsheid van honden. Over intelligentie en gedrag van ons meest geliefde huisdier van Brian Hare & Vanessa Woods. Het boek bevat het meest recente overzicht over de resultaten van al het recente onderzoek naar de intelligentie van honden.

Voor wie? De cursus is bedoeld voor iedereen die geïnteresseerd is in de intelligentie van honden, of men nu wel of niet zelf een huishouden deelt met een hond. Daarnaast is deze zeer geschikt voor mensen die professioneel met honden werken, zoals dierenartsen en hondengedragstherapeuten. Een specifieke vooropleiding is niet vereist. Wel is het handig als men passief Engels kan begrijpen, aangezien niet alle filmpjes die zullen worden getoond ondertiteld zijn.

Kosten. Deelname aan de volledige cursus kost 90 euro. Studenten met een studentenkaart betalen 60 euro.

Data en tijden. De cursus bestaat uit twee zaterdagen in september: 13 en 20 september. Elke cursusdag begint om 11.30 en eindigt om 16.30 uur. De cursus wordt zonder lunch gegeven.

Locatie: Hoofdgebouw Vrije Universiteit, De Boelelaan 1105 te Amsterdam. Deze locatie is goed te bereiken met auto en openbaar vervoer. Gratis parkeren is mogelijk op de Gustav Mahlerlaan en de A.J. Ernstlaan.

Aanmelden: U kunt zich eenvoudig opgeven door een emailbericht te sturen naar estebanyes@gmail.com. U krijgt dan een emailbericht toegestuurd met daarin alle praktische details en een factuur voor Uw administratie.

Weblink met meer informatie: diereninfilosofieenwetenschap.wordpress.com/2014/07/21/cursus-de-intelligentie-van-honden/



DIEREN KUNNEN OOK DENKEN EN VOELEN: KINDERCOLLEGE OP DIERENDAG

Op Dierendag, zaterdag 4 oktober, organiseert het Instituut voor Dieren in Filosofie en Wetenschap een kindercollege met als titel "Dieren kunnen ook denken en voelen," speciaal voor kinderen in de leeftijd van 8 t/m 12 jaar met volwassen begeleiding.

Beschrijving:

In dit kindercollege gaan we op een eenvoudige en vrolijke manier een aantal boeiende ontdekkingen uit de wetenschap behandelen waaruit blijkt dat dieren net als mensen kunnen denken en voelen. We gaan in op de intelligentie van dieren: Hoe slim zijn honden? Hoeveel woorden kan een hond eigenlijk begrijpen? Waarover communiceren dieren met elkaar? Waarschuwen ze elkaar als er roofdieren aankomen? Welke dieren herkennen zichzelf in spiegels? En we gaan in op het gevoelsleven van dieren: Hebben dieren ook gevoelens en emoties? Hoe herken je de emoties in de gezichtsuitdrukkingen van mensapen? Bestaat er iets als liefde en vriendschap tussen dieren? Hoe spelen dieren met elkaar en kunnen ze lachen? Troosten dieren elkaar? Wat voor leuke banden kunnen er bestaan tussen dieren die tot twee hele verschillende diersoorten horen? Dr. Rivas zal met interessante feiten aan komen zetten, boeiend voor zowel jong als oud, waardoor je een goed beeld krijgt van de vele overeenkomsten tussen mensen en andere dieren. Het college zal worden opgeluisterd met veel foto's, filmpjes, leuke dierengeluiden en een paar kleine proefjes.

Voor wie? Het kindercollege is bedoeld voor kinderen van 8 t/m 12 jaar, met 1 of meer volwassenen als begeleiding.

Kosten. De kosten voor deelname zijn 7,50 euro per kind en 12,50 per volwassene.

Datum en tijd. Het college zal plaatsvinden op Dierendag, zaterdag 4 oktober 2014. Het begint om 12.30 en eindigt om 14.30 uur (met daarin een korte pauze).

Locatie: Hoofdgebouw Vrije Universiteit, De Boelelaan 1105 te Amsterdam. Deze locatie is goed te bereiken met auto en openbaar vervoer. Gratis parkeren is mogelijk op de Gustav Mahlerlaan en de A.J. Ernstlaan.

Aanmelden: U kunt zich eenvoudig opgeven door een emailbericht te sturen naar estebanyes@gmail.com. U krijgt dan een emailbericht toegestuurd met daarin alle praktische details en een factuur voor Uw administratie.

Weblink met meer informatie: diereninfilosofieenwetenschap.wordpress.com/2014/07/21/dieren-kunnen-ook-denken-en-voelen-kindercollege-op-dierendag/


8 januari 2013

Dierlijke Winterlezingen

Dierlijke Winterlezingen door dr Rivas

Na het succes van de Dierlijke Zomerlezingen, die ik afgelopen zomer aan de Vrije Universiteit organiseerde, geef ik deze winter de Dierlijke Winterlezingen. Ook in deze lezingen zal ik weer spreken over recente ontwikkelingen in wetenschap en filosofie met betrekking tot dieren. De onderwerpen horen tot mijn gespecialiseerde kennis en daarmee zijn deze lezingen een goede mogelijkheid om met mij kennis te maken. Tegelijkertijd hoop ik hiermee ook allerlei enthousiaste mensen te leren kennen die geïnteresseerd zijn in het opdoen van verdere kennis over het gedrag van dieren. De Dierlijke Winterlezingen zullen worden gehouden in het Hoofdgebouw van de Vrije Universiteit te Amsterdam. Denkt U dus deze winter: ik wil even wat warmte en uit de winterdepressie, kom dan naar een van mijn lezingen op de zaterdagmiddag!

Zaterdag 2 februari: Recent onderzoek naar de intelligentie van honden.
De afgelopen 18 jaar heeft het onderzoek naar de cognitie of intelligentie van honden een hoge vlucht genomen. Aan de universiteiten van Leipzig en Boedapest en over de hele wereld vinden veel nieuwe studies plaats die onderzoeken wat honden allemaal begrijpen van de sociale en fysieke wereld om hen heen. In deze lezing zal ik de resultaten van al deze nieuwe onderzoeken presenteren. Onderwerpen die aan bod zullen komen zijn o.a.: Begrijpen honden wat mensen zien, horen en weten? Wat leren honden door sociale observatie? In hoeverre begrijpen honden menselijke communicatieve signalen zoals wijzen en blikrichting? Wat is er uit taalonderzoek met honden voortgekomen, kunnen honden menselijke woorden begrijpen? Waaruit bestaat de fysieke intelligentie van honden, wat begrijpen ze van hun fysieke omgeving? Hebben ze door dat voorwerpen blijven bestaan (object-permanentie) en hoe gedragen honden zich in spannende onderzoeken als het hoedjesspel en de toverbeker?

Zaterdag 16 februari: Valentijnslezing: Affectie over de soortgrens heen.
De relatie tussen mensen en honden is een goed voorbeeld van een diepe band die er kan bestaan tussen leden van twee verschillende diersoorten. En dan hebben we het nog geeneens over allerlei andere dieren, zoals katten, paarden en knaagdieren waar mensen een goede band mee kunnen opbouwen. Daarnaast zijn er ook veel boeiende gevallen bekend van affectie en bijzondere vriendschappen tussen verschillende dieren onderling. Zo kunnen ook mensapen verrukt zijn van katten en honden, waren een olifant en een schaap in een opvangcentrum onafscheidelijk van elkaar en bestaat er een pitbull die kuikentjes beschermt en lief met ze omgaat. Zelfs tussen natuurlijke vijanden kan soms een band ontstaan. Een voorbeeld is een leeuwin die een jonge antilope behandelde alsof het haar eigen jong was. Het bijzondere van deze relaties is dat het voor genegenheid blijkbaar niet uit hoeft te maken dat je tot een andere diersoort behoort. Een levensles in liefde waar we als mensen een voorbeeld aan kunnen nemen. Deze gevallen van interspecifieke affectie betreffen vaak dieren in menselijke gevangenschap, zoals in dierentuinen en opvangcentra, of wanneer mensen dieren van verschillende soorten in huis opnemen. Maar ook in het wild zien we soms opmerkelijke voorbeelden van affectie tussen dieren van verschillende soorten, zoals in het vrolijke spel tussen chimpansees en bavianen. In mijn lezing zal ik ingaan op de mogelijke oorzaken voor het ontstaan van dit soort vriendschappen en genegenheid. Heeft het er bijvoorbeeld mee te maken dat de dieren nog jong zijn en in een dier van een andere soort een vorm van surrogaatouders zien? Waaruit bestaat de neurochemie van affectie (breinopiaten en hormonen als oxytocine) en treffen we die ook aan bij andere dieren? Speelt het vermogen tot empathie, het je kunnen inleven in een ander, ook een rol?

Zaterdag 23 februari: Bewustzijn en emoties bij dieren.
In deze lezing gaan we in op de vraag of andere dieren net als mensen het vermogen hebben om dingen te beleven en te ervaren, zoals pijn en plezier. Zijn dieren robotten zonder beleving of ervaren dieren sensaties en andere zaken net als wij bewust? De Franse filosoof René Descartes beweerde dat dieren geen bewustzijn konden bezitten. Ook het behaviorisme binnen de psychologie leidde ertoe dat het onderwerp bewustzijn taboe werd verklaard. Ook heden ten dage zijn er nog denkers die geen bewustzijn toeschrijven aan dieren, vaak op grond van afwezigheid van ‘hogere’ cognitieve vermogens en taal (Bermond, Carruthers). Daartegenover staan posities die de aanwezigheid van bewustzijn beargumenteren op grond van de analogieredenering en nauwkeurige studie van het zenuwstelsel en het gedrag van dieren. Zo zal ik de affectieve neurowetenschap van Jaak Panksepp behandelen, waaruit blijkt dat tenminste alle zoogdieren en ook vogels allemaal een aantal hersencentra voor dezelfde emotionele systemen delen. Daarnaast gaan we in op de concrete emoties van dieren. Wat voor emoties kennen dieren? Plezier, pijn, jaloezie, schuldgevoel, dankbaarheid? Welke dieren lijken te rouwen om overleden soortgenoten? En wat voor overeenkomsten bestaan er tussen mensen en andere dieren wat betreft het hebben van veranderde bewustzijnstoestanden, zoals dromen en het onder invloed zijn van drugs?

Zaterdag 2 maart: Taal bij dieren en diens morele relevantie.
In deze lezing zal ik een overzicht geven van de resultaten van al het taalonderzoek met niet-menselijke dieren, wat inmiddels al meer dan een eeuw plaatsvindt. De experimenten met gesproken taal met grote mensapen komen aan bod, de gebarentaalstudies met grote mensapen (waaronder mijn eigen onderzoek), de projecten waarbij bonobo’s en chimpansees met lexigrammen (willekeurige symbolen) communiceren, de studies met dolfijnen en zeeleeuwen naar hun begrip van commando’s door menselijke gebaren, het werk met de grijze roodstaartpapegaai Alex en zijn vermogen om menselijke woorden uit te spreken en deze te gebruiken om objecten te beschrijven, en ten slotte het recente taalonderzoek met honden: de honden die honderden menselijke woorden voor objecten begrijpen en de Braziliaanse hond Sofia die lexigrammen kan gebruiken om aan te geven wat ze wil. Vervolgens behandel ik het vraagstuk of het taalvermogen relevant is voor onze ethiek ten opzichte van niet-menselijke dieren. De theorieën van de filosofen R.G. Frey en Peter Carruthers over taal en ethiek worden behandeld en de manier waarop het Great Ape Project de resultaten van het taalonderzoek met mensapen heeft gebruikt in haar morele argumentatie. Ik zal betogen dat de aan- of afwezigheid van taal en andere cognitieve vermogens geen morele consequenties hoeft te hebben en zal aan de hand van het werk van Gary Francione aangeven dat het vermogen tot sentience of bewustzijn voldoende voorwaarde is voor de morele gelijkheid tussen dieren onderling.

Voor wie? De Dierlijke Winterlezingen zijn bedoeld voor iedereen die interesse heeft in dieren en wat meer wil opsteken over recente ontwikkelingen in wetenschappelijk onderzoek naar intelligentie, bewustzijn en emoties bij dieren en in dierethiek. Een specifieke vooropleiding is niet nodig. Ik geef de lezingen in de vorm van een hoorcollege met ruimte voor vragen en discussie, opgeluisterd met veel beeld- en filmmateriaal. Wel is het handig als men Engels kan verstaan, aangezien sommige filmpjes die ik zal laten zien niet ondertiteld zijn.
Tijdstip: Elke lezing duurt 3 uur, van 12.30 tot 15.30 uur. Met halverwege een korte koffie- en theepauze.
Locatie: De lezingen worden gehouden in het Hoofdgebouw van de Vrije Universiteit aan de De Boelelaan 1105 te Amsterdam. Deze locatie is zowel goed te bereiken met openbaar vervoer als met de auto.
Prijs: De kosten zijn 25 euro per individuele lezing of 90 euro voor alle vier lezingen tesamen (10 euro korting dus). Toegang tot de lezingen staat alleen open nadat Uw betaling voorafgaand is ontvangen.
Aanmelding: U kunt zich aanmelden door een mailtje te sturen naar estebanyes@gmail.com. Geef daarbij aan welke lezingen U wilt bijwonen. Indien U geen internet heeft, kunt U zich aanmelden door een brief te sturen naar Esteban Rivas, Haarlemmer Houttuinen 45-A, 1013 GM Amsterdam.

Over Esteban Rivas: Dr. Rivas studeerde psychologie aan de Universiteit Utrecht en filosofie aan de Universiteit van Amsterdam. Hij specialiseerde zich in de intelligentie, communicatie en het bewustzijn van dieren, en in dierethiek. Voor zijn promotie-onderzoek werkte hij in de Verenigde Staten met de beroemde Washoe en de andere gebarende chimpansees aan de Central Washington University. Ook bezocht hij alle andere instituten in de VS waar apen aan taalonderzoek meededen. In 2003 promoveerde hij aan de Universiteit van Nijmegen op het proefschrift GIMME GIMME GIMME – The recent signing behaviour of chimpanzees in interactions with longtime human companions. In 2005 publiceerde hij over zijn onderzoek in de Journal of Comparative Psychology. Sinds een aantal jaren geeft dr Rivas lezingen en cursussen over de onderwerpen van zijn specialiteit, o.a. aan verschillende instellingen van het Hoger Onderwijs Voor Ouderen.

Zijn Engelstalige blog: estebanrivas.wordpress.com
Zijn Nederlandstalige blog: taalbijdieren.wordpress.com

20 maart 2012

Boer boos en verdrietig wanneer gezonde dieren worden gedood?

Volgens burgemeester Arno Verhoeven van de gemeente Leudal, waarin 18 en 19 maart 42.700 kalkoenen geruimd zijn wegens milde vogelgriep was de boer verdrietig en boos, want de dieren waren niet ziek.
Dan ben ik nieuwsgierig hoe de boer zich voelt als de dieren een week later gewoon waren geslacht, want ook dan zouden zij niet ziek zijn en toch gedood worden.
In beide gevallen krijgt de boer de waarde van de kalkoenen ad 35 * 42.700 = een slordige anderhalf miljoen euro uitbetaald. Het verschil is dat hij nu de stal niet onmiddellijk kan vullen met nieuwe dieren.

Overigens is er mogelijk iets anders gebeurd tijdens de ontruiming dat de betrokkenen boos en verdrietig maakte, want er is aangifte gedaan.
Eerste kamerlid Niko Koffeman van de Partij voor de Dieren (PvdD) heeft bij de politie in Den Haag aangifte gedaan wegens ernstige dierenmishandeling bij de ruiming van het kalkoenenbedrijf in Kelpen-Oler. Onder toezicht van de Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit (NVWA) voerden naar verluidt medewerkers van het niet gespecialiseerde bedrijf Carbolim de ruiming uit op een manier waardoor zeer ernstig en vermijdbaar dierenleed onstond.

8 december 2009

Wet dieren met tandeloze amendementen gecompliceerd

Dinsdag 8 december 2009 stemde de Tweede Kamer over de nieuwe Wet dieren. Marianne Thieme doet verslag op haar weblog:

Verder hebben we gestemd over alle moties en amendementen voor de nieuwe Wet dieren en voor de Landbouwbegroting 2010. Een wet die in de plaats komt van de huidige Gezondheids- en welzijnswet voor dieren. Het is een waardeloze wet geworden die dankzij een aantal amendementen en moties toch nog een beetje diervriendelijker gemaakt is en op een paar punten zelfs diervriendelijker dan de huidige gezondheids- en welzijnswet voor dieren. Zo is er een amendement aangenomen die de intrinsieke waarde van dieren (de waarde die het dier van zichzelf heeft los van het nut voor de mens) nog nader invult door ook de vijf vrijheden van Brambell toe te voegen.
Die vijf vrijheden zijn:

Dieren zijn vrij:
1. van dorst, honger en onjuiste voeding;
2. van fysiek en fysiologisch ongerief;
3. van pijn, verwondingen en ziektes
4. van angst en chronische stress;
5. om hun natuurlijk (soorteigen) gedrag te vertonen

Teleurstellend was wel dat dit amendement (afkomstig van de coalitiepartijen) slechts uitging van de gedachte dat dieren enkel wezens zijn met gevoel. Het is al heel lang bekend dat dieren levende wezens zijn met niet alleen gevoel maar ook met bewustzijn.

Tot zover de weblog van Marianne Thieme.

Het is een goede zaak om de vrijheden te betrekken bij dierenrechten. De gedachte daarachter is vrij simpel dat dieren recht op vrijheid hebben, zoals de grondrechten voor mensen ook zijn gebaseerd. Jammer is dat gevoel en bewustzijn erbij worden gehaald, want hiermee ligt ook het gevaar van discriminatie tussen diersoorten op de loer. Het is niet voor niets dat bij de Franse revolutie simpelweg werd gesteld “vrijheid, gelijkheid en broederliefde”. Door te betogen dat dieren met bewustzijn en gevoel meer rechten zouden moeten hebben dan andere dieren, wordt een eindeloze discussie gestart over waar de grens moet worden getrokken. Was de pleidooi voor dierenrechten simpelweg gebaseerd op vrijheid dan hadden vrijwel alle levende wezens hieronder kunnen worden geschaard.

23 juni 2006

Respect voor het welzijn van dieren is ontwikkelingsvraagstuk


Een aantal grote dierenbelangenorganisaties ijveren voor een universele verklaring over het welzijn van dieren:

In principe, zal de Universele Verklaring een beroep doen op de Verenigde Naties om dieren als „voelende wezens“ te zien, die in staat zijn om pijn te ervaren en te lijden, en om te erkennen dat het welzijn van dieren een belangrijke kwestie is als onderdeel van de sociale ontwikkeling van naties over de hele wereld.

Miljarden dieren over de hele wereld worden beïnvloed door mensen, en zijn voor een behandeling met respect, afhankelijk van mensen. Maar er is weinig nationale en géén internationale bescherming voor dieren wanneer dat medeleven niet aanwezig is.

De bio-industrie is de grootste oorzaak van het lijden van dieren in de wereld, met ongeveer vier miljard zoogdieren en 55 miljard vogels, die worden gehouden om goedkoop vlees, melk en eieren te produceren. De grote meerderheid van deze dieren leeft onder slechte omstandigheden en er wordt niet voldaan aan hun welzijnsbehoefte.


Tot zover.

Wat die sociale ontwikkeling inhoudt wordt hierboven niet duidelijk uiteengezet. Waar het om gaat is dat mensen zich in alle werelddelen realiseren dat het rekening houden bij de eigen levensstijl en consumptiegewoonten met de gevolgen voor het welzijn van dieren een kwestie van beschaving is.
Het vastleggen van het inzicht dat dieren kunnen voelen en dat zij rechten hebben in de wet is nog niet voldoende om mensen te bewegen zelf ook rekening te houden met de gevolgen van hun gedrag voor dieren.
Het zou een goede zaak zijn als overal ter wereld op scholen en in educatieve campagnes het inzicht wordt verspreid dat het welzijn van dieren wordt betrokken in onze morele cirkel.

Er zijn nog veel meer onderwerpen

Dit weblog toont hierboven de laatste bijdrage of een reeks die gaan over een bepaald onderwerp dat (in)direct dieren (be)treft. Door rekening te houden met de belangen van dieren en door kritisch te zijn naar de agrosector kunt u geld besparen.

U kunt meer weblogs vinden via het klikken hieronder op de labels die bij andere weblogs werden geplaatst of onderaan via de zoekmogelijkheid. Achter elk label het aantal weblogs dat daarover gaat.

Rechts, tussen de labels en onderaan aanbevolen boeken. Via het label "filmpje" vindt u alle blogs met een Youtube- of Uitzendinggemist-video.

Dit weblog in labels (+ aantal blogs).

aalscholvers (3) actie voeren (25) afleidingsmateriaal (4) afmaken (2) afschot (9) agrarisch (90) agressie (2) agrobusiness (12) agrolobby (6) agrosector (17) AID (1) akkerbouwers (2) akkerrand (7) ambivalentie (2) ammoniak (11) antibiotica (29) antropomorfiseren (1) apen (9) APV (1) bacteriële infectie (14) bank (5) basisbehoefte (1) bedrijfsvoering (4) beheer (6) belanghebbende (2) belastingbetaler (8) belazeren (4) beleid (15) berengeur (1) bescherming (6) besmetting (12) besparing (1) bestaanszekerheid (2) betrokkenheid (3) bever (1) beverrat (3) bewustzijn (22) bezwaren (1) bijdrage (1) bijensterfte (8) bijvangst (4) bio-industrie (53) biobrandstoffen (4) biodiversiteit (22) biologische boer (22) biomassa (4) biomassavergisting (4) biotechnologie (1) biotoop (3) blank vlees (2) blauwtong (1) Bleker (41) bloedarmoede (1) bloeddruk (1) bodem (4) boek (46) boeren (26) boerenlogica (3) bonsai kitten (1) bont (11) boombruggen (1) Brambell (1) broedgebied (1) broeikaseffect (3) broeikasgassen (8) broodfokkers (3) bruinvis (2) burger (2) carnisme (1) castratie (8) celgetal (3) circus (11) CITES (2) CIWF (11) Club van Rome (2) CO2 (14) Comfort Class-stal (3) communicatie (2) concentratiekamp (1) consumptie (32) controle (6) crisiswet (1) damherten (3) debat (12) demagogie (65) depositie (2) depressiviteit (1) derogatie (6) dierenarts (2) Dierenbescherming (25) dierenleed (103) dierenmishandeling (12) dierenpolitie (1) dierenrechten (55) dierentuinen (9) dierenwelzijn (111) dierenwelzijnscoalitie (2) dierproeven (14) dierrechten (8) diervriendelijk (14) dierziekten (13) ding (2) dioxine (2) Dirk Boon (2) discriminatie (3) documentaire (1) doden (20) dodingsmethoden (4) dolfijn (7) doodknuffelen (1) doping (1) Drenthe (1) drogredenen (42) droom (1) duiventil (2) dumping (2) duurzaamheid (36) dwangvoedering (1) ecoduct (6) ecoduiker (1) ecologie (23) economie (41) edelhert (5) eendagskuikens (2) eenzaamheid (2) EHEC (10) EHS (29) eieren (12) eiwitconsumptie (4) ekoproducten (3) emancipatie (1) emissie (3) empathie (1) ESBL (8) ethiek (19) etikettering (7) etiquette (1) EU (27) evolutie (3) exoten (3) export (72) fairtrade (1) FAO (4) fauna (5) Faunafonds (1) faunapassage (3) fazant (4) fijnstof (12) filmpje (118) filosofie (9) flora (3) foie gras (3) fokkers (7) fosfaat (5) fourageergebied (2) fraude (3) Friesland (1) fruitariër (1) GAIA (3) gans (25) geboortekrik (1) gedrag (5) geiten (12) geld verdienen (16) gemalen (1) gentech (3) Gerstenfeld (2) geur (1) gevangenschap (6) gevoelens (10) gewasschade (5) geweten (6) gezelschapsdieren (2) gezond verstand (3) gezondheid (26) Gezondheids- en WelzijnsWet voor Dieren (6) gif (11) gigastal (3) Godwin (6) goudvis (1) graan (2) grasland (2) Greenpeace (3) grenzen (3) groeibevorderaars (3) groene energie (4) GroenLinks (7) grondgebonden (5) grondrechten (13) grondwet (3) H1N1 (1) H5N1 (5) H5N8 (2) haantjes (4) Halacha (1) halal (6) handhaving (5) hart- en vaatziekten (2) hazen (4) hengelsport (4) herkomst (1) hitte (1) HLS (1) hobby (1) Hofganzen (1) Holocaust (3) hond (13) honger (11) hoorzitting (1) horeca (1) houden van (1) Hubertuslegende (1) huisdieren (35) huishoudelijk geweld (1) humor (5) hypocrisie (8) idealen (3) imago (14) import (8) inbeslaggenomen (2) infectiedruk (2) inkomensschade (1) inkomenssteun (1) inkomsten (3) innovatie (2) insecten (4) inteelt (2) integriteit (3) intelligentie (7) intensieve veehouderij (44) internationaal transport (13) intrinsieke waarde (28) jacht (31) jagen (8) jagers (17) jongeren (1) joodse wetten (2) justitie (3) kaas (2) kadaver (2) kalkoen (2) kalveren (12) kanker (1) katten (7) kerstdiner (4) keukentafelgesprekken (1) keurmerk (9) kievit (5) kiloknaller (2) kinderboerderij (4) kinderen (7) kippen (32) kippenhouder (3) kippenkooien (3) kippenmest (2) klimaat (23) KNJV (2) KNMvD (1) koeien (16) koeienrusthuis (2) konijn (14) kooihuisvesting (4) koosjer (6) kosten (8) kostprijs (16) kraai (1) kunst (7) kwaliteit (5) kweekvis (2) kweekvlees (1) lacto-intolerant (1) land (5) landbouw (15) landschap (8) leeuw (1) legbatterij (3) letsel (1) levensstijl (2) liefde (4) Limburg (1) linoleenzuur (1) Llink (1) LNV (11) Loesje (2) LOG (1) looprichels (1) LTO (7) luchtvervuiling (2) luchtwasser (6) maaibeleid (2) malafide (1) Mansholt (1) markt (5) mastitis (3) McDonalds (3) mededogen (3) media (19) meerwaarde (2) megastallen (49) melkprijs (15) melkquotum (17) melkveehouders (45) mensapen (3) mest (21) mestnormen (3) mestoverschot (26) mestverbranding (1) mestvergisting (7) migratie (3) milieu (30) Milieudefensie (17) MKZ (1) mondiale voetafdruk (7) moraal (6) MRSA (13) muizen (4) muskusrat (7) mythen (2) natuur (35) natuurbescherming (10) natuurbrug (3) natuurgebieden (17) natuurlijk evenwicht (11) neonicotinoïden (2) nertsen (22) Noord Brabant (1) NVWA (2) offerfeest (7) olieslachtoffers (1) olifant (6) omega-3-vetzuren (2) onderzoek (31) ontbossing (5) onteren (1) onverdoofd (11) onverschilligheid (3) onwetendheid (2) oor aan naaien (2) Oostvaardersplassen (15) open stellen (4) opheffen (1) ophokken (3) oproep (2) opvang (4) orka (4) otter (1) Ouwehand (4) overbemesting (5) overlast (25) overproductie (11) paarden (9) paling (5) pandemie (1) paradox (1) PETA (4) Peter Singer (4) plantaardige voeding (16) platteland (7) plezierjacht (27) plofkip (13) pluimvee (3) politie (3) politiek (71) populatie (6) positieflijst (2) postduiven (4) preventie (3) prijs (6) prisoner's dilemma (2) productiebos (1) productiviteit (1) proefdieren (9) Proefdiervrij (3) prooidieren (2) protest (11) provinciaal (4) Provinciaal OntwikkelingsPlan (1) provincie (3) puppies (1) PvdD (145) PVV (5) Q-koorts (21) Raad Van State (1) raaigras (2) Rabobank (8) RAD (1) radioactiviteit (1) ramp (2) ratten (2) recept (1) Rechten Voor Al Wat Leeft (3) reclame (14) recreatiegebied (5) ree (2) Rekenkamer (1) rekenmodel (1) rendement (3) rentmeesterschap (2) resistent (8) respect (21) ritueel (20) roofvogels (12) ruimen (11) ruimtebeslag (3) saneren (3) schaalvergroting (15) schadevergoeding (15) schapen (4) scharreleieren (4) Schmallenbergvirus (1) seks met dieren (2) sexen (1) SHAC (1) shechita (1) slachten (44) slachterij (10) slavernij (3) slow food (2) soja (10) SOVON (1) speciësisme (8) speculatie (1) speelketting (1) spelen (1) spiritualiteit (4) staartknippen (1) stadsboeren (1) stal (3) stamping out (1) stierenvechten (6) stropers (3) subsidie (29) supermarkt (26) symptoombestrijding (1) taal (4) Thieme (27) tijgers (2) toekomst (8) Tom Regan (5) tonijn (1) TV (1) uitspoeling (5) uitstoot (3) uitvalspercentage (4) utilisme (1) vaccineren (2) valorisatie (2) vangstquota (1) varkens (61) varkensflat (4) varkensgriep (3) varkenshouder (8) vee-industrie (28) veehandelaren (3) veemarkt (1) veestapel (28) veevervoer (3) veevoeder (15) veganisme (15) vegetariër (8) vegetarisme (26) verantwoordelijkheid (10) verboden (13) Verburg (20) verdoven (8) vergassen (3) vergiftiging (5) vergoeding (7) vergunning (7) verjagen (3) verkiezingen (25) verloting (1) versnipperen (3) verveling (9) vervuiling (9) verwaarlozing (4) verzorging (3) vestiging (1) virus (7) vis (12) Vissenbescherming (3) visserij (21) vlees (82) vleeskuikens (17) vleestax (1) vleesvervangers (9) vlieg (1) vlinders (3) voeding (59) Voedingscentrum (2) voedingsvenster (1) voedingswaarde (3) voedseloverschotten (5) voedselprijs (9) voedselveiligheid (4) voedselzekerheid (11) Vogelbescherming (12) vogelgriep (17) vos (19) vrijheid (67) vuurwerk (3) VWA (2) Wakker Dier (38) walvis (9) wandelaar (1) waterkrachtcentrales (1) waterkwaliteit (3) waterschap (3) weidegang (33) weidevogels (20) Wereld Natuur Fonds (1) wereldmarkt (5) werkgelegenheid (1) wild (16) wildbeheereenheden (1) wildroosters (1) wildsignalering (3) wildviaduct (1) wildwissel (2) winstmarge (3) wol (1) wolf (4) WSPA (5) zeehond (4) zeereservaat (1) zeldzame dieren (4) zichtstal (4) ziektedruk (7) zoelen (1) zoönose (5) zorgboerderij (1) zorgplicht (2) zuivel (11) zwanendriften (1) zware metalen (1) zwerfdieren (3) zwijnen (5)

Zoeken op dit weblog, Animal Freedom, Wakker Dier, CIWF

Zoeken op dit weblog, Animal Freedom, Wakker Dier, CIWF

Steun Stichting Animal Freedom

Koop boeken via bol.com of Youbedo en steun ons werk.

Bol.com heeft veel, waaronder diervriendelijke kookboeken

Boeken algemeen

Koop boeken via YouBeDo en doneer 10% gratis aan de Animal Freedom Stichting

Dieren algemeen

Dier algemeen